oraelladas.gr

Το έλεγαν κάποιοι πριν από μένα, την εποχή που ακόμα ήμουν φρέσκια στο χώρο, ότι χρειάζεται να βάλουμε κανόνες μόνοι μας ώστε να μην έρθουν «να μας τους φορέσουν» από τα πάνω. Το είπα και πρόσφατα όταν είχα μιλήσει στο Flash 96 προσκεκλημένη σε εκπομπή για τα blog. Οι «κασσάνδρες» δυστυχώς τώρα επαληθεύονται.
Ετοιμάζεται λέει νομοσχέδιο σύμφωνα με το οποίο τα ενημερωτικά blog θα υποχρεώνονται να ορίζουν υπεύθυνο σύμφωνα με το νόμο όπως όλα τα έντυπα. Μα νομίζω υπάρχει ήδη υπεύθυνος σύμφωνα με το νόμο και είναι ο δημιουργός του blog, αλλά το ζήτημα κολλάει στην ανωνυμία, για την οποία κάνει αναφορά στο σημερινό του ποστ ο Μανώλης Ανδριωτάκης.

Ανώνυμα ή επώνυμα;
Προσωπικά είμαι διχασμένη ως προς το θέμα της ανωνυμίας, διότι βλέπω και συν και πλην σε αυτό το θέμα -κατάρα μου το μυαλό μου που πάντα βλέπει περισσότερες από μία πλευρές…- και δυσκολεύομαι να ταχθώ υπέρ ή κατά.
Επέλεξα μετά τα πρώτα βήματα μου στο blogging πέρα από το ψευδώνυμο coolplatanos με το οποίο ήμουν γνωστή να βάλω και το πλήρες βιογραφικό μου στη σελίδα διότι συνειδητοποίησα ότι έτσι θα ήμουν σε ετοιμότητα να ελέγχω όσα γράφω, κυρίως όταν το blog μου κάποιες φορές γινόταν προσωπικό ημερολόγιο. Εκεί ένιωθα ότι είχα ευθύνη αν ξεχνιόμουν κι έκανα αναφορά σε ζωές άλλων. Διότι όπως αναφέρει στο κείμενο του ο Ανδριωτάκης: Ίσως η ύπαρξη του υπολογιστή και της απρόσωπης διαμεσολαβούσας τεχνολογίας, να εντείνει απ’ τη μια το φόβο, και να απελευθερώνει απ’ την άλλη, τη διάθεση «ανοίγματος προς τα έξω».

Γιατί επώνυμη
Αυτό το άνοιγμα προς τα έξω σε ό,τι αφορούσε προσωπικά εμένα, οκ ήταν θέμα δικής μου επιλογής και ανάληψης του ρίσκου και της ευθύνης έκθεσης, όμως οι άλλοι που μπορεί να κινούνται μέσα στη ζωή μου, οι φίλοι, οι γνωστοί δεν είχαν επιλογή αν εγώ αναφερόμουν στο πρόσωπό τους. Ετσι όφειλα να είμαι σε επαγρύπνηση.
Αυτός ήταν ένας πρώτος λόγος επιλογής της επώνυμης παρουσίας. Ενας δεύτερος ήταν πάλι αυτό που αναφέρει ο Ανδριωτάκης: Θέμα αξιοπιστίας. Αυτό μάλιστα το είχα διαβάσει κάποια στιγμή και σε αγγλόφωνο blog του οποίου ο συντάκτης προέτρεπε όσους blogger θέλουν να είναι αξιόπιστοι να γράφουν επώνυμα και μάλιστα να έχουν και φωτογραφία τους στη σελίδα, ώστε να ξέρει ο αναγνώστης και οπτικά με ποιον έχει να κάνει. Πάει καιρός που το είχα διαβάσει αυτό και δεν έχω πια σύνδεσμο για να παραπέμψω εκεί που το διάβασα.
Tο κόστος που συνεπάγεται η όποια έκφραση επώνυμης άποψης σημαίνει ότι αυτή έχει εκφραστεί συνειδητά και μπορεί να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην κοινωνική και πολιτική ζωή. Σημαίνει ότι ένας πολίτης που αποφασίζει να πάρει το ρίσκο της δημόσιας έκθεσης της γνώμης του είναι πολύ περισσότερο αποφασισμένος από έναν που δεν είναι έτοιμος να «πληρώσει» το αντίτιμο των επιλογών του, άρα η άποψη του αποτελεί επένδυση για τη δημόσια ζωή, ενώ όσα λέγονται ανώνυμα και χωρίς κόστος είναι απλά έπεα πτερόεντα, χωρίς κανένα ουσιαστικό αντίκρυσμα. Υπό αυτή την έννοια δέχομαι την άποψη του Ανδριωτάκη ότι κάθε σύστημα αξιών φοβάται πολύ περισσότερο τους επώνυμους πολίτες παρά τους ανώνυμους. Διότι γνωρίζει ότι οι επώνυμοι είναι αποφασισμένοι να υπερασπιστούν τις απόψεις τους με κάθε αντίτιμο.
Από την άλλη σίγουρα όμως και μία ανώνυμη γνώμη ή πληροφορία, εάν είναι αξιόπιστη, μπορεί να ταράξει λιμνάζοντα ύδατα, να ταρακουνήσει συνειδήσεις και να θέσει κάποιους προ των ευθυνών τους, αρκεί όμως να μην αποτελεί ανεξακρίβωτη πληροφορία και να μην είναι λίβελλος. Ενας ανώνυμος blogger δεν σημαίνει πάντα ότι είναι ανεύθυνος, κρίνεται και δοκιμάζεται επίσης η αξιοπιστία του στην πράξη από το αποτέλεσμα. Υπάρχουν ίσως περιπτώσεις που η ανωνυμία είναι αναγκαία. Ισως κάτω από ειδικές συνθήκες τις οποίες αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να φανταστώ διότι δεν έχει τύχει να τις έχω αντιμετωπίσει. Και σίγουρα σε θέματα καλλιτεχνικής δημιουργίας ή έκφρασης πολύ προσωπικών στιγμών η ανωνυμία είναι θεμιτή αρκεί να μην εμπλέκει και επηρεάζει ζωές άλλων ανθρώπων.

Παραγωγή πληροφορίας από ποιους;
Ενα σημείο που διαφωνώ όχι με την ουσία, αλλά το είδος επιχειρήματος που φέρνει ο Ανδριωτάκης είναι εκεί όπου αναφέρει ότι: …η ίδια γνώμη ή πληροφορία αποδυναμώνεται όταν διατυπώνεται από κάποιον ανώνυμο σχολιαστή, ενώ αντίθετα, η μεγαλύτερη ανοησία μπορεί να εκληφθεί ως σοβαρή γνώμη αν δημοσιευθεί απ’ τους TIMES.
Κατανοώ ότι ο Ανδριωτάκης θέλει να πει ότι όταν λες κάτι επώνυμα λαμβάνεσαι περισσότερο σοβαρά υπόψη, αλλά είναι ένα πρόβλημα το να πείθεσαι και από πιθανές ανοησίες που μπορεί να γράψουν οι ΤIMES, άρα το φιλτράρισμα αυτών που διαβάζουμε επιβάλλεται πάντα και οι TIMES έχουν χτίσει με το χρόνο την αξιοπιστία τους. Το ζήτημα όμως δεν είναι να επιθυμούμε να γίνουμε ο βεζίρης στη θέση του βεζίρη, δηλαδή να είμαστε οι θεοί της ενημέρωσης που όταν πια θα έχουμε φτάσει στο σημείο να έχουμε αξιοπιστία να πλασάρουμε και ανοησίες ως έγκυρες πληροφορίες. Είναι ένα ζήτημα και η απομυθοποίηση των παπών της ενημέρωσης.
Πριν από 20ετία σχεδόν, δεν ξέρω αν το έχω ακόμα αυτό το υλικό, είχα ακούσει τον Γιώργο Δελαστίκ σε μία ομιλία του σε ημερίδα της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Κίνησης (ΠΑΠΟΚ) όπου είχε αναφέρει μία σειρά από στατιστικά στοιχεία για την μονομέρεια της παραγωγής ειδήσεων. Είχε αναφερθεί στο πώς τα μεγάλα πρακτορεία κατέκλυζαν τον κόσμο με τις ειδήσεις που παρήγαγαν και πόσο ελάχιστη πληροφόρηση είχαμε από περιοχές όπως η Αφρική για παράδειγμα που δεν είχε δικό της πρακτορείο ειδήσεων.

Επιτυχία με κάθε τίμημα;
Αν θελήσουμε να δούμε την αντιστοιχία στην εγχώρια παραγωγή ειδήσεων η πλειοψηφία αφορά συγκεκριμένους χώρους που ομφαλοσκοπούν και ναρκισσεύονται ότι αποτελούν όλα όσα συμβαίνουν σε αυτό τον τόπο και όλη η παραγόμενη πληροφορία αφορά αυτούς κυρίως. Αν παίρναμε στα σοβαρά τους εαυτούς μας και αναλαμβάναμε επώνυμα το ρίσκο της δημόσιας έκθεσης όλοι όσοι ενδιαφερόμαστε για μία περισσότερο ισότιμη παραγωγή πληροφορίας νομίζω θα άξιζε τον κόπο και εκεί είναι που συμφωνώ με τον Ανδριωτάκη.
Η περίπτωση του press-gr αναπαρήγαγε σε σημαντικό βαθμό αυτό που συμβαίνει και στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης με κάποια ελάχιστα ανοιχτά παράθυρα και στη δημοσιογραφία των πολιτών. Εδώ είναι που θα απαντήσω στον exeisminima ότι δεν είναι ότι «…είναι υποκρισία να μην τους αναγνωρίζουμε ότι είναι το πιο επισκέψιμο και άρα σε αυτό το τομέα τουλάχιστον το πιο πετυχημένο» blog.
Προσωπικά τουλάχιστον δεν αμφισβήτησα την επισκεψιμότητα, ούτε υποκρίνομαι λέγοντας ότι δεν είχε επιτυχία. Επιτυχία όμως με τι αντίτιμο; Πολιτικό άλλοθι για ένα νόμο που θα ελέγχει τα blog; Αργά ή γρήγορα θα μου πείτε δεν θα μπορούσαμε να αποφύγουμε τον έλεγχο των blog. Ισως, αλλά γιατί να τους δώσουμε άλλοθι και μάλιστα χωρίς ουσιαστικό κέρδος για την δημοσιογραφία των πολιτών όπως συνηθίζουμε να την αποκαλούμε; Είναι δημοσιογραφία των πολιτών το να αφήνεις τον καθένα να γράφει ανεξέλεγκτα σε σχόλια ό,τι του κατέβει σε βάρος διαφόρων προσώπων; Ή είναι απλά κολακεία των αναγνωστών μέσω του λαϊκισμού; Διότι λαϊκισμός είναι το να δώσω σε κάποιον το ελεύθερο να γράφει ανώνυμα από ύβρεις έως συκοφαντίες σε βάρος συμπολιτών μου ή συν-blogger.
H δική μου τουλάχιστον άποψη είναι ότι θα σε υποτιμήσω περισσότερο αν σου επιτρέπω να μιλάς για κάτι που δεν ξέρεις παρά αν σου πω μέσα από τον έλεγχο των σχολίων ή και το κλείσιμο: «Βούλωστο! Λες βλακείες, κακοήθειες, ανακρίβειες και μιλάς για πράγματα που δεν τα γνωρίζεις».

Λαϊκισμός – υποτίμηση
Είναι ανεύθυνο και επικίνδυνο να δώσω σε ένα μικρό παιδί να χειριστεί όπλο. Μπορεί να σκοτωθεί ή να σκοτώσει κάποιον άλλο. Είτε το θέλουμε, είτε όχι υπάρχουν και «μικρά παιδιά» στο διαδίκτυο και ανώριμοι αναγνώστες και όταν είναι ανώριμοι οφείλουν να σωπαίνουν και να μαθαίνουν ή να μιλάνε για τον τομέα που γνωρίζουν και να μοιράζονται πληροφορίες ή να εκφράζουν ευαρέσκεια και απαρέσκεια για κάτι, αλλά όχι να τους κοροϊδεύουμε χρίζοντας τους ώριμους και δίνοντας τους το δικαίωμα να γράφουν ό,τι εμετικό περνάει από το μυαλό τους.
Οταν κολακεύω την ανωριμότητα κάποιου και του δίνω παραπάνω ευθύνες από αυτές που μπορεί να αναλάβει δεν του επιτρέπω να καταλάβει τα κενά του και να ωριμάσει. Τον κρατάω όμηρο στη δική μου βούληση για να μπορώ να τον κατευθύνω κατάλληλα όταν χρειάζεται. Δεν υποστηρίζω ότι το έκαναν συνειδητά και σκόπιμα αυτό οι διαχειριστές του press-gr, αλλά από τη στιγμή που είναι κομμάτι του συστήματος που μας συμπεριφέρεται παρόμοια είναι αδύνατον να παραμείνουν «αμόλυντοι». Υποχρεωτικά έχουν μπολιασθεί από αυτή τη νοοτροπία και χρειάζεται μεγάλη αυτοσυνείδηση και αυτογνωσία για να ελέγξουν αυτές τις επιρροές που έχουν δεχθεί.

Πολιτικό άλλοθι για το νόμο
Επομένως exeisminima η αναγνώριση της επιτυχίας και της υψηλής επισκεψιμότητας του εν λόγω blog δεν λέει τίποτα από μόνη της κατά την άποψη μου. Μόνος σου δίνεις την απάντηση εξάλλου: Εχω μια αρχή με την τηλεόραση. Να πιστεύω το 1/10 από αυτά που μεταδίδει. Το λες αυτό παρόλο που και η τηλεόραση θεωρείται επιτυχημένη και με υψηλή «επισκεψιμότητα» ακόμα. Επίσης λες: «…αυτό που με απογοητεύει προσωπικά είναι ότι πίσω ήταν επαγγελματίες δημοσιογράφοι ενώ εγώ πίστεψα σε αυτές τις καινούργιες λέξεις περί δημοσιογραφίας των πολιτών».
Να άλλο ένα αντίτιμο της επιτυχίας του εν λόγω blog! Η δική σου απογοήτευση και αρκετών άλλων φυσικά… Απογοήτευση διότι κατάλαβες ότι παίζανε δικά τους παιχνίδια και είχαν γραμμένη στα παλαιότερα των υποδημάτων τους την δημοσιογραφία των πολιτών. Απογοήτευση που μπορεί να κάμψει τη δική σου προσπάθεια που είναι ιδιαίτερα αξιόλογη, ενώ χάριν των δικών τους παιχνιδιών ίσως περιορισθεί η δική σου και η δική μου ελευθερία που είχαμε έως τώρα. Δεν αποκλείω και εκείνοι – αν δεν αποδειχθεί στην πορεία κάτι άλλο – να είχαν καλές προθέσεις και να ξεκίνησαν αυτή την προσπάθεια επειδή ασφυκτιούσαν εξίσου στο περιβάλλον που εργάζονταν ακριβώς διότι δεν μπορούσαν να βγάλουν κάποιες ειδήσεις, για να απαντήσω και στον countryboy. Διότι αγαπητέ countryboy σίγουρα ένας δημοσιογράφος δεν μπορεί να βγάλει όλα τα θέματα που θα ήθελε στο έντυπο που εργάζεται, το οποίο παίζει με συγκεκριμένα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, ισορροπίες κλπ. και ας πάψουμε να έχουμε ψευδαισθήσεις σχετικά με αυτό.

Εκμετάλλευση των κενών στο σύστημα
Ο δημοσιογράφος, όπως και το έντυπο του, όπως και καθένας από εμάς παίζει με τις αντιθέσεις του συστήματος μέσα στο οποίο λειτουργεί, εκμεταλλεύεται τα κενά του και προσπαθεί να πάρει τις ανάσες που του επιτρέπονται. Εμείς που αυτή τη στιγμή έχουμε ένα blog τι κάνουμε; Εκμεταλλευόμαστε την ανάγκη της google, του wordpress και των λοιπών πλατφορμών για αύξηση της πελατείας τους, για την πρόσκληση περισσότερων χρηστών στο διαδίκτυο, ώστε να πουλήσουν τα άλλα προϊόντα τους. Παρέχουν κάτι δωρεάν και την υποτιθέμενη ελευθερία έκφρασης έναντι κέρδους. Κάπως έτσι προέκυψε και το περίφημο: «Ο τελευταίος καπιταλιστής θα πουλήσει το σκοινί που θα τον κρεμάσουν»… Αλλά αυτό αργεί ακόμα πολύ… και το πιθανότερο είναι ότι δεν θα συμβεί σύμφωνα με τις προβλέψεις, διότι οι ίδιες οι προβλέψεις αλλάζουν τα δεδομένα.
Ας προσγειωθούμε! Αυτή είναι η ωμή πραγματικότητα, τουλάχιστον από τη δική μου οπτική. Σημασία έχει μέσα σε αυτές τις συνθήκες να εκμεταλλεύεται κάθε πολίτης ακριβώς αυτές τις αντιθέσεις και τα θετικά της οικονομίας της αγοράς ώστε να βελτιώνεται ο ίδιος και να βελτιώνει την ποιότητα της ζωής του σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

Ενημερωτικά blog με ποια κριτήρια;
Ας επανέλθω όμως στο θέμα του νόμου και τα περί ενημερωτικών blog. Με ποια κριτήρια άραγε θα διαχωρίζεται ένα ενημερωτικό από ένα άλλης φύσεως blog, ώστε να ξέρει κάποιος εάν είναι υπόχρεος να γράφει επώνυμα αν ψηφισθεί ένας τέτοιος νόμος; Μη βιαστούν δε να πουν κάποιοι «α! εγώ δεν είμαι σε gr είμαι στον blogger δεν με αφορά». Ας διαβάσουν όσα έγραψε πρόσφατα ο E- Lawyer στο άρθρο του Περί απορρήτου και ποινικού δικαίου στο διαδίκτυο με αφορμή την ανάγκη νομικής πληροφόρησης εξαιτίας του θέματος του press-gr.
Επίσης ο νόμος λέει θα περιλαμβάνει και επέκταση των αρμοδιοτήτων του ΕΣΡ για το οπτικοακουστικό υλικό στα blog. Υποθέτω βέβαια ότι δεν θα κάθονται να ελέγχουν 30.000 blog συγκριτικά με τον πολύ μικρότερο αριθμό καναλιών και ραδιοφώνων, αλλά θα παίρνει κάποιον τυχαία η μπάλα και θα σφίγγουν οι κώλοι και των υπολοίπων…
Ασε που αρκετοί από φόβο τώρα θα αποσυρθούν ή δύσκολα θα τολμήσουν καινούργιοι να μπουν στο χώρο. Η εποχή της άνοιξης των blog στη χώρα μας φοβάμαι μήπως τελειώσει πριν προλάβουν να ανθίσουν όλα τα λουλούδια. Δεν ξέρω αν ένας ρυθμιστικός νόμος θα μπορούσε να λειτουργήσει ενθαρρυντικά για κάποιους. Ενώ αν υπήρχαν κανόνες αυτορύθμισης των ίδιων των blogger σίγουρα θα ήταν διαφορετικά νομίζω, αλλά πολύ φοβάμαι πως είναι πλέον αργά. Ομως δεν υπάρχει λόγος ούτε να βάλουμε πλερέζες, ούτε να τα βάψουμε όλα μαύρα. Πάντα το σύστημα έχει κενά ή όπως το έλεγε ο Κιργκερκώρ: Ο υπαρξιακός άνθρωπος είναι «ο αριστοτέχνης της υπεκφυγής και της διαφυγής». Για τον Χέγκελ η «πονηρία του λόγου» ήταν ο τρόπος που το «παγκόσμιο πνεύμα» υπέτασσε τα υπαρκτά πρόσωπα στις ιστορικές επιταγές. Αντίθετα για τον Κίργκεργκωρ «η πονηρία του υποκειμενικού λόγου» λειτουργεί διαβρωτικά για θεσμούς και συμβάσεις, ώστε να επιτύχει ένα είδος πνευματικής αυθορμησίας.

Πονηρή δημοσκόπηση
Πάντως αρκετά πονηρή η δημοσκόπηση του Ελεύθερου Τύπου, ο οποίος δημοσιεύει και την είδηση περί επικείμενης νομοθεσίας με τα δύο μόνο -εκβιαστικά κατ’ εμέ – ερωτήματα:
1. Συμφωνώ με τον διά νόμου έλεγχο των blogs. 2. Πρέπει να συνεχίσει η ανεξέλεγκτη λειτουργία τους με τις όποιες συνέπειες. Δηλαδή ή ανήφορος ή κατήφορος; Ισιωμα δεν υπάρχει;
Τέλος δείτε και το λακωνικό ποστ της magica που με κάποιο τρόπο αποτελεί υπογράμμιση στα περί ανοησιών και αξιοπιστίας των ΤIMES που ανέφερε – ατυχώς κατ’ εμέ – ο Ανδριωτάκης και το σχολίασα. Η magica από όσο έχω καταλάβει φρόντισαν μαζί με τον Παναγιώτη το Βρυώνη και ίσως άλλους να ανέβουν στο youtube τα σχετικά με το θέμα του press-gr βίντεο. Ακόμα δεν έχω μάθει να κάνω χρήση του twitter για να συμμετέχω στις πιο άμεσες διεργασίες της μπλογκόσφαιρας.
Οκ, ας μην είμαι άπληστη. Δεν γίνεται να τα προλαβαίνω όλα. Η ημέρα έχει μόλις 24 ώρες δυστυχώς! Το μισό αιώνα που έχω καταφέρει να επιβιώνω θεωρώ ότι καλά τα πάω από δίψα μάθησης, αλλά ο καθένας έχει διαφορετικές αντοχές απαντώ σε όσους σπεύσουν να μου πουν ότι «μα άλλοι καταφέρνουν ακόμα περισσότερα και ας είναι στην ηλικία σου, νέα είσαι ακόμα».